Restrukturyzacja przedsiębiorstw
Gdy firma traci płynność, najważniejsze są czas i właściwa decyzja.
Analizuję, czy przedsiębiorstwo ma realne podstawy do restrukturyzacji, jaki tryb może najlepiej chronić jego działalność i jak skonstruować propozycje, które firma będzie w stanie wykonać.
Kryzys finansowy nie zaczyna się w sądzie
Najczęściej zaczyna się wcześniej: od rosnących zaległości, przekładania płatności, wypowiedzianego finansowania, blokady środków albo coraz trudniejszych rozmów z wierzycielami. Im wcześniej sytuacja zostanie przeanalizowana, tym więcej scenariuszy pozostaje dostępnych.
Ochrona przed egzekucją
Przepisy restrukturyzacyjne przewidują instrumenty, które — zależnie od rodzaju i etapu postępowania — mogą prowadzić do zawieszenia prowadzonych egzekucji albo ograniczyć możliwość wszczynania kolejnych. Najpierw trzeba jednak ustalić, które zobowiązania i jakie działania egzekucyjne obejmie ochrona w konkretnej sytuacji.
Ryzyka po stronie zarządu
Problemy z wypłacalnością przedsiębiorstwa mogą rodzić również konsekwencje dla osób nim zarządzających — od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, przez odpowiedzialność za zaległości podatkowe i składkowe, po zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. Analizuję moment powstania niewypłacalności, podjęte wcześniej działania oraz dostępne procedury, tak aby zarząd mógł podejmować dalsze decyzje ze świadomością ich konsekwencji.
Porozumienie z wierzycielami
Układ nie może być wyłącznie atrakcyjnie wyglądającą propozycją. Buduję scenariusze spłat w oparciu o przepływy pieniężne przedsiębiorstwa i sprawdzam, jakie obciążenie firma jest rzeczywiście w stanie ponosić bez powrotu do problemów z płynnością.
Co zmieniło się w 2025 roku
Od sierpnia 2025 roku restrukturyzacja wygląda inaczej
23 sierpnia 2025 r. weszła w życie nowelizacja Prawa restrukturyzacyjnego wdrażająca unijną dyrektywę o restrukturyzacji zapobiegawczej. Zmiany są na tyle istotne, że część informacji dostępnych w internecie opisuje już nieaktualny stan prawny.
Test zaspokojenia.
W postępowaniach sporządza się dokument porównujący przewidywany stopień zaspokojenia wierzycieli w układzie z ich sytuacją w scenariuszu upadłościowym. To przeniesienie ciężaru dyskusji z argumentacji na rachunek — i moment, w którym jakość modelu finansowego zaczyna decydować o losie postępowania.
Podział wierzycieli na grupy.
Kryteria wyodrębniania grup wierzycieli zostały doprecyzowane, a niektóre kategorie wierzycieli wymagają odrębnego ujęcia. To wpływa na sposób konstruowania propozycji układowych i na przebieg głosowania.
Przyjęcie układu mimo sprzeciwu grupy.
Wprowadzono mechanizm pozwalający — po spełnieniu ustawowych warunków — na zatwierdzenie układu mimo braku zgody jednej z grup wierzycieli. Zmienia to układ sił w negocjacjach.
Wierzyciele zabezpieczeni rzeczowo.
Zmieniły się zasady obejmowania układem wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo oraz standard ochrony przysługującej takim wierzycielom.
Konsekwencja praktyczna jest jedna: przygotowanie restrukturyzacji w większym niż dotąd stopniu opiera się na analizie finansowej. Ocena, czy wierzyciel wyjdzie na układzie lepiej niż na upadłości, jest pytaniem o liczby, nie o argumentację prawną.
Od diagnozy do wykonalnego układu
01.
Diagnoza sytuacji
Analiza płynności, zadłużenia, struktury wierzycieli, zabezpieczeń, majątku oraz aktualnych działań egzekucyjnych. Ustalenie, czy i kiedy powstała niewypłacalność.
01.
02.
Porównanie scenariuszy
Ocena dostępnych postępowań restrukturyzacyjnych — od postępowania o zatwierdzenie układu po postępowanie sanacyjne — oraz, jeżeli sytuacja tego wymaga, wariantu upadłościowego. Każdy tryb inaczej rozkłada ochronę, koszty, czas i zakres uprawnień zarządu.
03.
Model finansowy i propozycje układowe
Przygotowanie scenariusza obsługi zadłużenia odpowiadającego realnym możliwościom przedsiębiorstwa, wraz z testem wykonalności i analizą wrażliwości na spadek przychodów.
03.
04.
Proces restrukturyzacyjny
Przygotowanie wymaganej dokumentacji, współpraca z wierzycielami i prowadzenie procesu w kierunku zawarcia oraz wykonania układu.
Cztery tryby. Różnią się bardziej, niż wynikałoby to z nazw.
Prawo restrukturyzacyjne przewiduje cztery postępowania. Wybór między nimi nie jest kwestią preferencji — zależy od tego, ile zobowiązań jest spornych, jak pilna jest ochrona przed egzekucją i jak głębokiej przebudowy wymaga przedsiębiorstwo.
To jedna z pierwszych rzeczy, które ustalam. Poniżej różnice, które w praktyce mają największe znaczenie.
Najczęściej wybieranemu z nich — postępowaniu o zatwierdzenie układu — poświęciłem osobną stronę, z terminami i warunkami krok po kroku.
| Tryb | Sporne | Kto zarządza firmą | Ochrona przed egzekucją | Czas |
|---|---|---|---|---|
| O zatwierdzenie układu | do 15% | zarząd własny; nadzorcę wybierasz sam | ograniczona w czasie, od obwieszczenia | |
| Przyspieszone układowe | do 15% | zarząd własny pod nadzorem nadzorcy sądowego | od otwarcia postępowania | |
| Układowe | bez limitu | zarząd własny pod nadzorem nadzorcy sądowego | od otwarcia postępowania | |
| Sanacyjne | bez limitu | zarządca wyznaczony przez sąd | najszersza |
Im niżej w tabeli, tym szersza ochrona i mniejsza samodzielność zarządu. Szczegóły każdego trybu poniżej.
Najszybsze i najmniej sformalizowane. Prowadzone w dużej mierze poza sądem.
Dla kogo. Dla przedsiębiorstw, w których suma wierzytelności spornych nie przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem, i które są w stanie porozumieć się z wierzycielami bez pełnego postępowania sądowego.
Ochrona przed egzekucją. Powstaje z chwilą obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego i jest ograniczona w czasie — ustawa wyznacza termin na złożenie wniosku o zatwierdzenie układu. Ochrona ma więc charakter okna, a nie stanu trwałego.
Wpływ na zarząd. Zarząd zachowuje pełną kontrolę nad przedsiębiorstwem. Nadzorca układu, którego wybierasz samodzielnie, pełni rolę doradcy i odpowiada za prawidłowość procedury oraz kontakt z wierzycielami.
Ile trwa. Najkrócej ze wszystkich trybów. Głosy zbiera się korespondencyjnie, bez zgromadzenia wierzycieli.
Kiedy to ma sens. Gdy działać trzeba szybko, a struktura zadłużenia jest w miarę przejrzysta. Cena tej szybkości to krótsze okno ochronne — jeśli negocjacje się przeciągną, korzyść znika.
Szczegóły, terminy i najczęstsze błędy opisałem na osobną stronę o tej procedurze.
Żaden z tych trybów nie jest lepszy od pozostałych. Każdy inaczej rozkłada cztery rzeczy: zakres ochrony, czas, koszt i samodzielność zarządu. Wybór polega na ustaleniu, którą z nich w danej sytuacji można oddać najmniejszym kosztem.
Na drugim końcu tej skali stoi postępowanie sanacyjne — najszersza ochrona przed egzekucją, w zamian za oddanie zarządu nad majątkiem zarządcy. Opisałem je osobno, z warunkami otwarcia i skutkami dla umów oraz pracowników.
FAQ
Co do zasady tak — to jest właśnie celem tych postępowań. Zakres samodzielności zarządu zależy jednak od wybranego trybu: w niektórych postępowaniach zarząd zachowuje zarząd własny, w innych ustanawiany jest zarządca.